Şato

Egemenliğin kurumsallaşmış alanı olan bürokratik düzeneğin dişlilerine takılıp kalmayı, ileriye doğru bir adım bile atamamayı görünürleştiriyor Şato ile Franz Kafka; sınırlarının genişliği kestirilmeyen bir yerleşimde, Yeryazımcı kahramanıyla, statükoyu kırmayı, iktidarın nerelere kadar yayılıp örgütlenebileceğine ilişkin bir taslak çıkarmak deniyor; olanca mutsuzluklarına rağmen, özgürleşemeyen, belki de özgürleşmek istemeyen köylüleri o bildik, acılı alaylı biçemiyle okurun bilincine kazıyor.

Egemenliğin kurumsallaşmış alanı olan bürokratik düzeneğin dişlilerine takılıp kalmayı, ileriye doğru bir adım bile atamamayı görünürleştiriyor Şato ile Franz Kafka; sınırlarının genişliği kestirilmeyen bir yerleşimde, Yeryazımcı kahramanıyla, statükoyu kırmayı, iktidarın nerelere kadar yayılıp örgütlenebileceğine ilişkin bir taslak çıkarmak deniyor; olanca mutsuzluklarına rağmen, özgürleşemeyen, belki de özgürleşmek istemeyen köylüleri o bildik, acılı alaylı biçemiyle okurun bilincine kazıyor.


Değerlendirmeler

değerlendirme
3 kişiden, 3 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
7 puan

Şato Kafka'nın kendine özgü düşünce mimarisinin kalıplarını barındırıyor. Bürokratik engeller bu defa Şatodan kaynaklanmakta ve pek az kişinin içine girebildiği bu yer dışarıya oldukça mesafelidir. Kadastrocu olarak bir köye giden K karakterini görevlendiren Şato ile ilişkisi de bu nedenle iyice çetrefilli hale gelmektedir.

İlk kısımlarda görevlendirilmesi ve aldığı eğitim nedeniyle K'ua çekimser bir saygınlık besleyen köylüler gittikçe onun da itibarsızlaşmaya başlaması ve köyden de çekip gidecek gücü bulmaması nedeniyle inisiyatifi ele almaktadırlar. Toplumsal statünün bürokrasinin ağır yükümlülükleriyle belirlendiği yeni geldiği bu yerde K uyum sağlamakta zorlanacak ve uzun sürdüğünü duyduğu kış nedeniyle iyice kasvete gömülecektir.

Şato ile ilgili alegori nidalarına pek sık rastlasam da ben özellikle dinsel bir gönderme olduğunu düşünmüyorum. Özellikle Uykuda Çocuk Ölümleri gibi bir şaheser yazmış olan Ali Teoman'ı etkileyen kitaplardan birinin tarafsızca Şato olduğunu iddia edebilirim.

Öte yandan K'nın Klamm ile yaşanması muhtemel karşılaşmasını Godot'yu Bekler gibi bekledim.

5 yıl, 1 ay önce
2 kişiden, 2 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
7 puan

Üç kişiyle bahse girdim sonunu getiremezsiniz diye üçünü de kazandım

8 yıl, 3 ay önce
2 kişiden, 2 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
6 puan

Şato için "İktidar ile bireyin bürokrasiden doğan iletişimsizliğinin romanı" deniliyor. Kitap belirli bir düşünce düzeyine sahip insanlara hitap ediyor. Kitabın dili Kafka'ya özgü; karamsar ve karmaşık bir tarz, ilginç semboller ve çözümlemeler, toplumsal bir hikaye mi, ruhsal bir çözümleme mi tam belli olmayan, anormal olaylar, mekanlar ve bu anormallikleri sıradanmış gibi karşılayan karakterler, o an için bize anlamsız ve saçma gelen durumlar, sıkıcılığı artıran uzun diyalogların yanında bir de çevirisinden kaynaklandığını düşündüğüm anlaşılamama sorunlarının yanında öz Türkçe saplantısı da anlaşılmayı zorlaştırıyor (örneğin, yeryazımcı kadastrocu demekmiş, ki bunu ancak kitabı bitirdikten sonra sözlüğe baktığımda öğrendim). Kitabın çevirisinin iyi olduğunu söyleyemem (güçlü yazarlara ait bir kitabı tercüme etmenin salt çeviri ile yapılamayacağına iyi bir örnek).

Acıkça söylemek gerekirse roman akıcı değil, tıpkı işlenen konu bürokrasi gibi. İlerlemek için çaba gerekiyor, tıpkı K.'nın Şato'ya ulaşma cabası gibi. Okurken hep bir debdebenin içinde dönüp duruyorsunuz hissi uyandırıyor insanda, tıpkı K.'nın bir türlü sonuç alamayıp devamlı debelenip durduğu gibi. Kitabı bitirme başarısını gösterdiğinizde seviniyor gibi oluyorsunuz, ancak bu sefer de K.'yı bir yerlerde göremiyorsunuz ve öylece kalıyorsunuz. Yani bu romanı anlamak öyle kolay değil. Ayrıca fazlaca bir heyecan da yok kitapta, ama "acaba şatoya ulaşabilecek mi" merakıyla kendini okutturuyor diyebilirim ancak.

Anladığım kadarıyla bu kitapta Kafka bürokrasiye karşı eleştiri yapmıştır. Şato, yöneten ve karar veren ve sınırları belli olmayandır, ama asla ne olduğu anlaşılamayan ve ulaşılamayandır. Kafka bu kitabında Şato'yu öyle bir betimlemiştir ki, bırakın Şato'nun anlaşılamaz ve ulaşılamaz oluşunu, ben Şato'nun varlığından bile emin olamadım! Bu bile Kafkayı anlamanın ne kadar zor olduğunun bir kanıtı. Ayrıca ben bu kitabı bir roman olarak değerlendirmeye tabi tuttum. İçerdiği derin anlamlar, felsefi aforizmalar gibi unsurlarıyla değil!

5 yıl, 6 ay önce
2 kişiden, 2 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
4 puan

Muhtemelen bu kitabı yarıda bırakanların sayısı, en az kitabı okuyup bitirenlerin sayısı kadardır. Eğer siz de kitabı bitiremeyenlerdenseniz boşuna hayıflanmayın, çünkü Kafka da bitirememiş.

Şato'nun tamamlanmamış romanlardan biri olduğunu bilmeden okumaya başladıysanız ve sabırla, kendinizle mücadele ede ede kitabın son sayfasına kadar geldiyseniz, romanın birdenbire tamamlanmamış bir paragrafla sona erdiğini görüyor ve (eh) biraz iğfal edilmiş gibi hissediyorsunuz.

Pek çok okur (ki çoğu Kafkasever) bu kitaba övgüler yağdırıyor. Şato'nun 20. yüzyılın en büyük edebiyat klasiklerinden biri olduğunu söyleyen bile var. Asla katılmıyorum. Hatta muhtemelen Kafka'nın kendisi de bu fikre katılmıyor olsa gerek ki, romanını yarıda bırakıyor, bir daha geri dönmüyor ve bir süre sonra da yaşama veda ediyor.

Şato'yu okurken bu kitabın bir roman değil, roman taslağı olduğunu düşünmeden edemedim. Pek çok bölümde paragraf düzeni bile yok; koskoca bir bölüm tek bir paragraf!

Romanda olayların akışı da tutarlı değil. Kafka sanki romanı yazmaya başlamış da daha sonra kendisini kaptırıp aklına geleni karalamış gibi. En nihayetinde de eserini kendisi de beğenmeyip yarıda bırakmış (sanki). Ama işte dünyanın her yerinde "Kafkaseverler" var ve Kafka aylık ödeme listesini bile yazıp yayımlasa bir edebiyat başyapıtı ilan edecekler (sanki).

Sahi ... Bu romanı yazanın Kafka olduğunu bilmeseler gerçekten de övgüler yağdırırlar mıydı? Sanmıyorum ...

Ben sabırla ve inatla -çok sıkılarak, hatta bunalarak - sonuna kadar okudum. (Eh... Kafka romanlarını bunalmadan okumak ne mümkün?) Romanın son cümlesini okuduktan sonra kitabı fırlatıp attım. Daha sonra internette kitap eleştirilerine bir göz attım. Çok övülen bazı bölümleri yeniden okudum. (Evet, evet.. gerçekten ikinci kez okudum)

Ve....

Bir buçuktan iki yıldız vermeyi düşündüğüm bu romana DÖRT yıldız verdim. Bilmiyorum, üç dört kez daha okursam belki daha fazla beğeneceğim. Ama hayat kısa ve okunacak on binlerce kitap var ...

Bence siz bir "Kafkasever" değilseniz, bu kitabı okuyarak boşuna zaman kaybetmeyin.

4 yıl, 11 ay önce
1 kişiden, 1 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
10 puan

99 Depremi olunduğunda bu roman aklıma gelmişti.
Devletin işleyişini anlatıyor. Devlet hiç istemediğiniz bir anda yanınızda bitiverir ama ihtiyacınız olduğu anda da ortalıkta yoktur

8 yıl, 5 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
9 puan

Kafka bu romanında otorite birey ilişkisini gerek kişiler arası diyaloglar gerekse kişilerin iç konuşmalarıyla yalın bir şekilde ortaya koyuyor. Bireylerin güç sahiplerine yaranmak için adeta yaltaklanırcasına birbirlerini nasılda baskı altına alıp psikolojik baskı uyguladıklarını, aykırı davranan insanların nasıl dışlanıp yalnızlığa itildiklerini çok ustaca anlatıyor. Şato'da vurgulanan bir başka unsurda otoritenin kurduğu mekanizmalarla kendini nasıl bireylerden uzak tuttuğunu, hangi yollara başvurduğunu eğer kendisi istemezse saklı bir şekilde kaldığını dile getiriyor.

7 yıl, 5 ay önce
2 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
Profil Resmi
3 puan

Yaklaşık 30 kitapta bir -büyük vicdan azabı duyarak- kitabı yarıda bırakan birisi olarak yarıda bıraktığım sıkıcı/anlamsız kitap.
Kitap hakkındaki yorumları okuduktan sonra ana fikrini anladım ve yeniden okumaya karar vermedim. Sırf o anafikir için o kadar kalın kitap da okunmaz ki canım.

7 yıl, 6 ay önce
1 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
9 puan

çok özür dilerim yanlış kitaba yorum yapmışım:)yani kitap yarım bırakmayı hiç sevmem mutlaka bşirara bitireceğim ama şuanda beni pek sarmadı:(

6 yıl, 11 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
Profil Resmi
6 puan

Akıcı bir kitap değil, insan bir süre sonra sıkılıyor.

7 yıl, 3 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
Profil Resmi
7 puan

Okurken sanki bize bir kabusun içindeymişiz de,aynı yerde debelenip duruyoruz gibi hissettiren,bence gelecekteki bir çok yazarı etkilemiş çok önemli bir eser,keşke sonu eksik kalmasaydı.

6 yıl, 8 ay önce
1 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
4 puan

Bu kadar ağır ilerleyen bir kitap olur mu? Kadastrocu şatoya ulaşmaya çalışıyor ama bir türlü ulaşamıyor. Hep birileriyle görüşüyor. Sonuç alamıyor. Şato ağır işleyen bürokrasiye çok iyi bir örnek.

6 yıl, 2 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
1 puan

K =kafka=Kendisini yazmış = Memur,zengin,otellerde kalmış,kadınlarla evliliğe varmayan sorunlu ilişkiler,son 10 yılı hastalıklı ve emekli sürdürüyor,yahudi sorunları, politikaylada uğraşmış, köylerde çok zaman geçirmiş; bunları yarım kalmış romana sanatsal olarak yansıtmış.3. nişanlısının oda hizmetçisi olması pepi’yide açıklar. Benim asıl şok olduğum nokta bu adamda aşırı sosyal ve aşırı depresifliği bir potada götürmeye çalışmış olmasının büyük acısı var.Ve edebiyat figürü olmasını brod’a borçlu olmasıda ayrı bir konu.

Kitapta bürokrasinin trajikomikliğinin eleştirisi ana gövdesinde,aşırı akan ve geçen depresif bir tema ,sırasıyla hiciv,zekilik,gariplik,ataklık,insanların cehennemlik ilişkileri ,absürdlük,varoluşçuluk,olamayacak bir adam.

Yapı olarak baksam bile cidden çok sıkıcı ve aşırı saçma,sabretmeside çok zor olan bir kitap, klamm devlet galiba, ilginç kimse görmüyor,karakterlere iyi girmiş gibi ama çok sıkmış, yardımcıların komiklikleri ve sınıfta basılmalarına iyi güldüm, onlar gidince iyice sıkıcı oldu.Bendeki versiyonda nette konferans notları var diyordu ama yok,çevirmenin kadın olması,resimlerde çok sıktı,tasarım güzel.

4 yıl, 10 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
6 puan

Daha önce Dava'yı okumuş biri olarak onu ne kadar somut algıladıysam Şato'yu da o kadar soyut algıladım. Galiba Dava'nın aksine sürekli bir umut barındırmasından ve K'nın hedefine körlemesine kilitlenmesinden olsa gerek bana bürokrasinin çarklarından çok inanç sistemlerini anımsattı. Şato'nun belirsiz bir kavram oluşu, tam olarak ne içine girebilen ne de doğru düzgün bilgisi olan birileri olmadığı halde korkuyla karışık saygı duyulması, memurlara sorgusuz sualsiz adeta tapılması, bir nevi cemaatimsi yaşam tarzı ve bu tarzın dışına çıkanın dışlanması gibi detaylar bu fikrimi güçlendiriyor. Bununla birlikte aynı sebepler birebir sistem eleştirisi olarak da görülebilir. Ama şahsen bu duyguyu Dava'da daha çok hissetmiştim. Sanırım benim için en önemli ayrımı yaratan "umut" vurgusu.

Yine tamamlanamamış bir eser olarak Kafka'nın geleneksel tarzı üzere yine çoğunluğa karşı yabancılaşma, bireyselliğini savunma ve olmazsa olmaz klostrofobik mekanlar hatta klostrofobik insanlar mevcut.

4 yıl, 8 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
7 puan

Bir gariplikler silsilesi. Saçmalıklar içinde düzen ve bence sınıf ayrımına ağır bir eleştiri.

3 yıl, 3 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
2 puan

Hayatımda bittiğine sevindiğim sayılı kitaplardan biri oldu bu kitap okuması çok zor,anlaşılmaz olay örgüsüyle adeta insan boğuluyor sıkıcı okurken ama bir kere başladım o zaman bitireyim demiştim !

2 yıl, 3 ay önce
0 kişiden, 0 kişi bu değerlendirmeyi beğenmiş
8 puan

Tam bir Kafka romani. Insan okurken sinirleniyor, o kadar akici bir anlatim ama bir türlü sonuca vardirilamayan meseleler.
Kadastrocu olarak ataniyorsun ama ne terslikler silsilesidir ki atandığın yere bir türlü ulasamiyorsun.
Şato , dibindedir; an kadar yakindir belki de.. Ama asir kadar uzak tutan zalim bürokrasi, sistem yalakasi insanlar, varligi yoklugu belli olmayan kişiler, aşk , entrika , şüphe hepsi bir olur küçücük köye hapseder adami. Kipirdayamaz. Kendini kadastrocu iken hademe olarak bulur.
Kitaptaki karakterler de tıpkı kitap gibi esrarengiz huviyettedir. Kitap zaten okudukca okutur ama okurken düşündürür yahu ben nereye gidiyorum diye. Bu garip duzen beni hangi kiyiya atacak diye okurken dahi sezebiliyorsunuz.

Ve en nihayetinde kitap , yarim birakiyor kendini. Evet Kafka'nin tamamlamadigi, yarim bıraktığı, ucu açık sekilde biraktigi bir roman önümüzde.
Okuyucuya birakmis velhasıl kelam gerisini.

Kitap kolay okunan, zor anlasilan, sabir gerektiren , kesinlikle ve kesinlikle yuzde yuz kendinizi vererek okumaniz gereken bir eser.
Şahsen, daha sonra gerceklestirecegim eylemdir bir daha okumak.
Bir sosyal eleştiri niteligindeki Dönüşüm, bir hukuki elestiri niteligindeki Dava ve simdi de burokrasinin ve sistemin icinde kaybolmus, sisteme kole olmus insanlara , duzene eleştiri mahiyetinde bir eser okudum.

1 yıl, 6 ay önce


Baskı Bilgileri

Karton Cilt, 351 sayfa
Eylül2014 tarihinde, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yayınlandı


ISBN
978-605-332-252-8
Dil
Türkiye Türkçesi

Diğer baskılar


Kitaptaki karakterler

K. Romanın başlıca karakterleri; toprak ölçücüsü; inatçı, azimli, tahhayül gücü az.

Kont Weswest Şatonun sahibi; kendisinden bahsedilmesine rağmen sahnede görünmeyen esrarengiz bir şahıs.

Klamm Şato hiyerarşisinin önemli bir mensubu. Gerçi bazen sahnede görünürse de, gerçek mahiyeti belli değildir.

Frieda Herrenhoff Hanındaki garson kız; önceleri Klamm'ın, sonraları K'nın metresi.

Arthur ve Jeremiah K'nın ölçüsü yardımcıları; gülünç denecek kadar beceriksiz bir çift.

Barnabas Klamm'dan K.'ye gönderilen bir haberci; iyi niyetli bir genç.

Olga Barnabas'ın kız kardeşi; K. ile çok ilgili.

Amolia Barnabas'ın küçük kız kardeşi; Sontini'nin kendisine kur yapmasına sırt çevirerek ailesine leke getirmiştir.

Sortini Şatoda çalışan bir görevli

Garnada Herrenhoff'un sahibesi; önceleri Klamm'ın metresi.

Köy Muhtarı Huysuz dağınık bir bürokrat.

Momus Köy sekreteri.

Hans Bruncwick On iki yaşında bir çocuk bir ayakkabı tamircisinin çocuğu; K. ile arkadaş olur.

Frauletin Gisa Müdürün yardımcısı.

Erlanger Şatodaki bir görevli; "aracılık sekreteri sıfatıyla hizmet görür"


Benzer Kitaplar

Şu An Okuyanlar

okuryazarım colmasallari Mervue Zeytin kemalkirim
5 kişi

Okumuşlar

Meci zkiymaci bodurhan İrem Genç GeCe_KuSu demetgnay hindiba Serginho awas giz.onen elflady Kitapların Delisi Erkin Bartuhan1991 rolypoly asau Robespierre blgy ümitalyanak Sakhuyo kemalkirim TELHAPPY Fırat altun betulbahar Korhan Ağbi Mentat tugceb fante wheatley kafaustuedebiyat.tumblr.com danaray EgeCaglar KitapKokanAdam uzaygezgini sourflamingo Y erlikan rendekar Nevin
192 kişi

Okumak İsteyenler

smtrkl_ Kübra Gürbüz Tuğba ekici eylemsizlik86 Williamelia dike hsevvalkara seasparkle Boran Uçar queenish Mervedebrekara Ronin47 chiviyazisi elone ekhobiaS nephtys helenra Senaa2405 COLIN muhammet hüseyin sarı Serpil Aybirdi sütlüpizza Nyoteida Cemdgtr mervepursal tubamelek firdeva bluesendme uyuryazar Hypatia enuzakada Vorinace HeyHoLou noreman dozuarap madalle fatihbayraktar özgea Zedka
145 kişi

Takas Verenler

wheatley
1 kişi
Puan : hepsi | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10
Değerlendirme Zamanı: en yeni | en eski