Sofistik Deliller

Sofistik Deliller, es-Safsata, Aristotelesin Mantık (Organon) külliyatının altıncı kitabı olan Sophistici Elenchiye denk düşmektedir ki anlamı sofistik delillerin çürütülmesidir. İbn Sina ise konu olarak buna karşılık gelen elinizdeki kitabı Safsata olarak adlandırmıştır. Aslen filozofluk taslayan Sofistlerin ileri sürmüş oldukları delillerden ve o¬nların delillendirme tarzlarından adını alan Sofistik Deliller kitabında İbn Sina, bu delillerin kuruluşunu, lafızda ve anlamda bulunan yanılgı ve yanıltmaları anlatmakta, yer yer Aristotelesin Sofistika kitabına atıflar yaparak yorumlarda bulunmakta ve eksik ve yanlış anlaşılan konulara açıklık getirerek çok önemli katkılarda bulunmaktadır. Sofistik deliller bağlamında Aristoteles ile hocası Platonun konumlarını değerlendiren İbn Sina şu değerlendirmede bulunmaktadır: Aristotelesin hocası olan Platon, yazdığı ve Sofistika (Sofist) Kitabı adını verdiği çalışmada gerekenin dışına taşmış ve yetersiz kalmıştır. Gerekenin dışına taşması, Mantığı, Doğa ilmi ve Metafizikle karıştırmasıdır. Bunun nedeni, büyük zat Aristotelesin ortaya çıkışından önce o¬nlarda var olan ayrıştırma zafiyetidir. Yetersizliğe gelince Platon, mugalataya ait yalnızca isim ortaklığı kısmını anlamıştır.