Tarihte İstanbul

İlber OrtaylıYazar

Üç İmparatorluğun Başkenti Be makam-ı Konstantiniyye el mahmiyye. Yüzyıllar boyu Osmanlı İmparatorluğunun ferman-larında ve kayıtlarında büyük şehrin ismi böyle geçerdi. Son döneme kadar, basılan bazı kitapların ilk sayfasında Konstantiniyye... matbaası künyesi vardır. Osmanlı, Büyük Konstan-tinin kurduğu dünya başkentine sahip olmaktan gurur duyar. İsimleri çoktu büyük sehrin; Asitane, Deraliyye, Dar-ül hilâfetül aliyye, Darüssaadet veya Dersaadet (Saadet evi-Saadet Kapısı); İslambol gibi... İstanbul Stinpolis-şehre doğru deyiminden gelir. Nedense Konstantinopol isminden bucak bucak kaçanlar, bu kelimeyi Türkçe sanırlar. 15. yüzyıldan beri şehre gelen seyyahlar onun düzineyle ismini saymadan edemezler; Byzantion, Nea Roma gibi... Slavlar Tsarigrad der; Balkanlarda da hâlâ böyle, Çar Şehri ismiyle yaşar. İsmi çok; eseri çok, uzun geçmişi şanlı bir şehirdir İstanbul...