Rus Sarayında On Üç Yıl

İsviçreli eğitmen Pierre Gilliard, Romanovlar Hanedanı’nın son çarı II. Nikolay ve ailesiyle 1905 Devrimi sırasında tanışır. 1906 yılından itibaren önce Çar II. Nikolay’ın kızları Marya, Olga, Anastasya ve Tatyana’ya, 1912 güzünden itibaren Çareviç Aleksey’e Fransızca dersleri verir. 1913’ten sonra ise çareviçin resmi eğitmeni olarak imparator ailesiyle bir arada bulunur. Gilliard’ın anılarına konu olan on üç yıl (1905-1918) belki de bütün imparatorluk tarihindeki en önemli zaman dilimlerinden biridir. Görevi nedeniyle aileyle bir arada geçirdiği bu yıllarda ailenin günlük yaşamını paylaşır, onlarla pek çok geziye katılır. Çareviç Aleksey’in hastalığı, Rasputin’in ortaya çıkışı ve ölümü, Fransa başkanı Poincaré’in Rusya’yı ziyareti, Almanya’nın savaş ilan edişi, II. Nikolay’ın tahttan indirilmesi gibi pek çok tarihsel olaya tanıklık eder. Devrimin Aleksandr Sarayı’nda nasıl karşılandığına yakından şahit olur, daha da önemlisi 1917’de, Çarskoye Selo’daki beş aylık tutsaklık boyunca ailenin yanında yer alır ve imparator ailesinin katledildiği 1918 yılının 17 Temmuz gecesinde Tobolsk’ta da yakınlarında bulunur. Katliam sonrasına dair gözlemlerine de kitabında yer veren Gilliard’ın anlattıkları, çoğu zaman anı niteliğini aşarak belge niteliği taşıyor. Rus Sarayında On Üç Yıl, imparator ailesine bu düzeyde yakın az sayıda kişiden biri olan Pierre Gilliard’ın kaleminden o yıllara başka bir pencere açıyor.