İslam ve Öteki

Editörlüğünü Doç. Dr. Cafer Sadık Yaranın yaptığı bu araştırmada eski çağlardan günümüze kadar Batı ve İslam düşüncesinde öteki dinlere bakış ilkeleri, örnekleri ve modelleri, ana hatlarıyla ele alınmıştır. Kitap, 7 akademisyenin konuyla ilgili incelemelerini aktardıkları makalelerden oluşmaktadır.20. yüzyılın ilk yarısında gelişen kitle iletişim araçlarının global bir köye döndürdüğü dünyamızda; dinler arası diyalog çalışmalarına ve ötekine dinsel bakış konusundaki tartışmalara kayıtsız kalmak sadece din bilimciler ve entelektüeller için değil, etrafında olup bitenden haberdar olmak isteyen sıradan bir insan için bile mümkün görünmemektedir. Evlerimizdeki kitle iletişim araçları, artan ticari ve turistik ilişkiler, öteki ile her yerde canlı olarak karşılaşma fırsatı doğurmaktadır. Fakat ötekinin durumu ile ilgilenmeyi gerektiren sebepler sadece gelip geçici konjonktürel şartlar değildir. Ötekinin varlığı, düşünen insan için, çok daha evrensel, teolojik ve felsefi sorunlara cevap gerektirmektedir. Bu sorular bir anlamda çağlar ötesi olduğu gibi, onlara verilecek cevaplar da, çağlar ötesi bir anlam ve değer taşır. Dinlerin çokluğu ve çeşitliliği realitesi karşısında düşünüldüğünde, tek bir din mi doğrudur ve kurtuluşa erdiricidir? Dinlerin doğruluğunu veya yanlışlığını tartışmak mümkün müdür ve varsa bunun kriteri nedir? Diyalog çağrıları samimi midir yoksa misyonerliğin çağdaş bir versiyonundan mı ibarettir? Tarihin şahit olduğu savaşların pek çoğunun arkasında neden dinler vardır? vb gibi bitmek bilmeyen bu ağır sorular, dinsel açıdan öteki sorununun önemini ve çağları aşan boyutunu gösteremeye yetmektedir.İşte bunlar ve benzeri sorulara kitaptaki 8 bölüm içinde cevap aranmaya çalışılmıştır. Kitabın ilk 4 bölümü Batı düşüncesinde ötekine yaklaşım modellerinde anahtar kavramlar olan dışlayıcılık (ekslusivizm), kapsayıcılık (inklusivizm) ve çoğulculuğu (pluralizm) ele alır. Kitabın son 4 bölümünde ise, İslam dininin iki temel kaynağı olan Kuran ve Hadis ile iki temel İslami ilim olan Kelam ve Tasavvufta ötekinin durumu incelenmiştir.