Musul Raporu

Osmanlı İmparatorluğunun kesin tasfiyesinin yapıldığı yer İsviçrenin Lozan şehridir. Türkiye Lozanda yalnızca bir imparatorluğu ve ona bağlı kurumları değil, birçok Türk toprağını da yeni devletin hudutları dışında bırakmıştır. Türk milleti için daima ıstırap konusu olan bu yerlerden bir tanesi de Musuldur. Türkiyeyi Lozanda temsil eden barış heyetinin başkanı İsmet Paşanın Musuldan hangi görüş çerçevesi içinde vazgeçmek zorunda kaldığı henüz tam olarak anlaşabilmiş değildir. Ancak, Musulun Türkiye sınırları dışında bırakıldığı da bir vakıadır ve Türk milleti, birçok ana-vatan parçasının yurt dışında bırakılması emr-i vakiine Musul örneğinde de ıstırap çekerek şahit olmuştur. Bu eser, şahsen bizim bakış açımız değildir. Eserin her satırındaki her kelime, virgülüne varıncaya kadar, yabancılardan kurulu bir heyetin hazırlayarak Cemiyet-i Akvama sunduğu gerekçeli raporun kendisidir.