Keldaniler ve Nasturiler

Dinlerde mezheplerinn teşekkül edişinin en önemli sebebinin, çoğu kez, geçerli dinsel metinlerin masum motivasyonlarla farklı yorumlanması olduğu düşünülür. Oysa mezheplerr ve dinler tarihi alanındaki bulgular bize mezheplerin oluşumu konusunda bir metnin muhtemel belirsizliklerinden ziyade farklı etkenlerin daha çok kayda değer olduğunu göstermiştir. En önemlisi mezheplerin siyasal ve etnosentrik motivasyonlarla oluşmasıdır. Keldaniler ve Nasturiler, Hristiyanlık tarihi içinde oldukça marjinal sayılabilecek, fakat ülkemiz Güneydoğusu'nda oldukça zengin bir kültürel birikimin ipuçlarını veren iki mezhebin tarihsel ve dinsel-kültürel analizini konu ediniyor. Tam bir kültürel ve dinsel hazine olan Güneydoğu'daki dinler hazine olan içerisinde Hristiyanlığın bu iki mezhebinin analizi, bir yandan Türkiye'nin Güneydoğu'su hakkında incelenmeyi kapı açmakta, bir yandan kendi tezleri doğrultusunda hakikat ve ortadoksi iddialarının tarihsel olarak siyasi ve etnosentrik güdülere nasıl tabi olarak şekillendiğini gösteriyor. Burada Keldaniler ve Hristiyanlık, Batı Hristyanlığın karakteristik özelliklerine karşılık Doğu Hristiyanlığına ait olmanın en tür özellikler gerektirmiş olduğunu göstermesi bakımından da çok ilgi çekici görünüyor. Keldaniler ve Nasturiler, Hristiyanlığın Doğu ve Batı'da ayrı ayrı çehrelerle ortaya çıktığını iddia ediyor. Yazar karşılaştırmalı incelemeleri sonucu, Hristiyanlığın, Batı'ya doğru gittikçe eski kültürlerden daha fazla etkilenerek Teslis'e yaklaştığını; Doğu'ya doğru gittikçe de nisbeten aslını daha fazla koruduğunu ortaya koymaktadır.